Page 223 - Demo
P. 223
վախցանք մասնաւոր տեղեկութիւններէ դատելով որ, , Inspecteur général-նիս եթէ օտարական ըլլայ՝ Ռուսիոյ ազդեցութեամբ ցոյց տրուած մէկը պիտի ըլլայ ատիկա . չուզելնուս համար՝ ստիպուեցանք եւրոպացի Inspecteur général- ի առաջարկութենէն ալ ետ կենալ : Զօհր Եթէ ձեր նպատակը միմիայն ռուսական ազդեցութեան ենթակայ չեղող.- Inspecteur général-ներ ունենալ է ատոր համար հարկ չէ , Inspecteur général-ներու եւրո -պացի ըլլալուն գաղափարէն հրաժարիլ Ձեր նպատակը ապահովելու համար միջոցներ . չեն պակսիր դուք շատ լաւ կրնաք պայման դնել որ՝ . Inspecteur général- ը եւրոպացի պիտի ըլլայ՝ բայց ո՛չ մեծ Տէրութիւններու հպատակներէն թող Զուիցերիացի ըլլայ . , Պէլճիքացի ըլլայ Հոլանտացի ըլլայ մենք հայերս ո՛չ մէկ առարկութիւն ունինք ասոր , . դէմ կարեւորը այն է՝ որ անիկա եւրոպական վարչական փորձառութիւնները եւ միջոց. -ները գիտցող եւ գործադրելու կարող անհատ մը ըլլայ Եւրոպայի փոքրիկ պետութիւն : -ները՝ culture [= իմշակոյթի], civilisation [= իքաղաքակրթութեան տեսակէտով մեծ] պետութիւններէն ետ չեն մնար եւ ուստի անոնցմէ առնուած Inspecteur général մը ձեր վախերը կը փարատէ եւ մեզի՝ Հայերուս՝ գոհացում կուտայ : Խալիլ պէյ Իրաւունք ունիք այդ ըսածնիդ կ՚ըլլայ եւ մենք առարկութիւն չունինք .- . ատոր դէմ եւ ահաւասիկ կը յայտարարեմ թէ ձեր ըսած ձեւով Inspecteur général- ի դէմ չենք բնաւ կ՚արտօնեմ զՁեզ ասիկա ձերիններուն ըսելու եւ կը խնդրեմ որ դուք ալ՝ . Հայերդ օգնէք մեզի որ այս խնդիրը վերջացնենք դուք պարոն մասնաւորապէս կարող, . , , էք ասիկա ընելու : Զօհր Ես այս խնդրոյն մէջ չեմ գիտեր ի՛նչպէս կրնամ օգտակար ըլլալ պարզ.- . անհատ մըն եմ եւ խնդիր լմնցնելու վիճակի մէջ չեմ բայց ձեզի չափ ես ալ կը փափաքիմ . որ այս խնդիրը վերջանայ յօգուտ մեր երկու ազգերուն ասոր համար հարցում մը . ուղղեմ ի՞նչ է ձեր գաղափարը այն երկու բարեփոխութեանց մասին որ պետութիւննե. -րը կ՚առաջարկեն ձեր Inspecteur général- ի համար. 1° Լիազօրութիւն եւ 2° Ընտրութեան եղանակը: Խալիլ պէյ Լիազօրութեան ես ալ կուսակից եմ .- : Զօհր Այնպէս չէ՞ եթէ լիազօրութիւն չպիտի ունենայ՝ ամէն ինչ անօգուտ է Ուրեմն.- . : այդ մասին անհամաձայն չէք Կը մնայ միւսը ի՞նչ առարկութիւն ունիք անոր մասին : . . <…> առաջ պետութիւնները կը պահանջէին որ Inspecteur général- ը նշանակուի իրենց approbation- [= ովհաւանութեամբ կ՚ընդունիմ որ այս ձեւը դիտողութեան տեղի կրնայ]. տալ souveraineté- [= իինքնիշխանութեան տեսակէտով բայց վերջին առաջարկութիւնը] . շատ մեղմացած է :- présenter [= ներկայացնել կամ] recommander ընելու [= յանձնարարե -լու եւ] approbation- ի մէջ լեռ կայ ո՛չ . souveraineté- ի խնդիր կրնայ յարուցանել ո՛չ ալ , amour propre [= իինքնասիրութեան չէ՞ մի որ այսօր ոեւէ պետութեան մը պիտի դիմէք՝ որպէս]. զի անիկա Ձեզի présenter կամ recommander ընէ Inspecteur général ըլլալիք անձը եթէ . այդ recommandation- [= ըյանձնարարութիւնը մէկ պետութեան կողմէ ըլլուելովը զձեզ] չի վիրաւորեր վեց պետութեանց կողմէ , recommander ըլլալն ալ վիրաւորիչ չի համարուիր մանաւանդ որ անիկա փոքր պետութիւններէն մէկուն հպատակը պիտի. (ՊՏԴ տուփ, 3, թղթապանակ 2, արձանագրութիւններու տետր Ճ , 18–19):ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)| 223
