Page 108 - Demo
P. 108
Այդ ղեկավարութիւնը որպէս ռազմավարութիւն որդեգրած էր մի՛այն բանակցու -թիւններու ճամբով իրաւունքներու նուաճման գործելակերպը յայտարարելով թէ , գաւառահայութիւնը կ՚ուզէ մնալ հաւատարիմ օսմանեան հպատակ եւ բացառելով ուժի կիրարկման գործօնը Այդ բացառումը կը կատարուէր հակառակ անոր որ ըստ : , վաւերագրերուն շրջակայ թուրք եւ քիւրտ բնակակիցները զինուած էին եւ կը շարու, -նակէին զինուիլ միջոցներովը կառավարութեան մը որ ո՛չ միայն ոչինչ կ՚ընէր ապահո , -վելու իր հայ հպատակներուն անվտանգութիւնը այլեւ կը մերժէր զինեալ տարրերու , հարստահարութեան դէմ հայերու ինքնապաշտպանական միջոցներ տրամադրելու խնդրանքները: Հանրագումարը՝ բարենորոգումներու հարցին վերաբերող անցեալ վաւերագրա -կան թէ քննական գրականութեան եւ ներկայ հատորով ներկայացուող նիւթերուն ուր ,- կը հանդիպինք արեւմտահայերն ու արեւելահայերը խրամատելու եւ կամրջելու հակընդդէմ երեւոյթներու ռուսամէտ թրքամէտ կամ այլամէտ արեւելումներու ինչպէս , , , նաեւ կուսակցական ու հատուածական մօտեցումներու կը մղէ խորհրդածելու թոյ ,- , -լատրելի դարձնելով առանձին ուսումնասիրութեան կարօտ հարցադրումներ առաջին , գծի վրայ բերելով խնդրոյ առարկայ ծրագրին հետապնդման եղանակը զինեա՞լ թէ՞ .- , անզէն հետապնդում կամ՝ դիւանագիտական եւ բանակցային ճիգերու հետ ինքնա , -պաշտպանութեան ընդելուզո՞ւմ թէ՞ ոչ , : Բարենորոգումներու հարցին քննաբար մօտեցողներ մատնանիշ ըրած են այդ հարցով զբաղող պատասխանատու կողմերու Կաթողիկոսութիւն Պատրիարքու (, -թիւն Պատուիրակութիւն Թիֆլիսի Ազգային Բիւրօ անձեռնհասութիւն Լէօ օրինակ, , ) : , , Թիֆլիսի Ազգային Բիւրոյին մաս կազմած ըլլալով բոլորն ալ բարի ցանկութիւններով , օժտուած մարդիկ նկատելով հանդերձ զանոնք գտած է խոշոր դիւանագիտական , « առաքելութիւն կատարելու ձեռնհասութենէ զուրկ Աւելի ուշ Չորմիսեան մատնա» 2: , -ցոյց ըրած է քաղաքական դատողութեան տկարութիւններ եւ ինքնապաշտպանու « » -թեան անտեսումով դիւրին ճամբու ընտրութիւն « » : 3Իսկ ինչպէ՞ս որակել կարգ մը շփումներ միամիտ ազգասիրութի՞ւն անուշադիր .- , կամ անգիտակից անգաղտնապահութի՞ւն դաւաճանութի՞ւն , 4: 2 Լեո, Անցյալից, 247: Տես նաեւ Յաւելուածներու բաժնի թիւ ծանօթագրութիւնը 1 :3 Չորմիսեան, Համապատկեր Գ ., 172–179:4 Օրինակ բերելով Իտալիոյ պարագան որուն Պոլսոյ դեսպանատունը կանոնաւոր կերպով , իրազեկ դարձած է Ազգային Ժողովի գումարումներուն եւ նոյնիսկ քարոզչական գրքոյկ -ներու հրատարակման ծրագրին՝ անոնց հրատարակութենէն առաջ տեղին պիտի ըլլայ , արձանագրել թէ դեսպանատան տեղեկաբերներէն մին Օրմանեանին յղում կատարելով դեսպանին յայտնած է թէ՝ Ազգային Պատուիրակութիւնը կը բաղձայ քիւրտերն ալ մասնա -կից ընել Հայաստանի բարեփոխումներու նախաձեռնութեան թէ՝ երկուքի բաժնուած . հայերէն մաս մը կ՚ուզէ տեղական հայկական կոմիտէներու միջոցով սադրանքներ եւ խժդժութիւններ գործադրել թէ՝ արդէն կայ երկու ապստամբական կեդրոն մին Վանայ . , մէջ միւսը՝ Զէյթունի վերջինը յունական կառավարութեան հետ սերտ կապի մէջ ըլլալով, , , եւայլն Բալոյան (, 29–33): Եւ մտածել թէ Իտալիա անդամ էր բարենորոգումներու ծրագիրը յաջողեցնել ջանացող Երրեակ Համաձայնութեան դէմ գործող եւ թրքական մերձեցումը 108 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)

