Page 312 - Demo
P. 312
կարողութիւնը Նոյնիսկ անցեալ երկու տարիներու մէջ շարունակուած ընդհանուր: անապահովութիւնը գոյացուց ամէն հայու մէջ այն հաւատքը թէ հայերու դրութիւնը փոխելու եւ ապահովութիւնը միանգամ ընդ միշտ իրականացնելու համար՝ բարենո -րոգումի էական եւ կենսական գործը անհրաժեշտ է յանձնել օտար կարող ձեռքերու , հայկական նահանգներու մէջ ստեղծել յատուկ վարչութիւն ինքնօրէն՝ ընդ գերիշխա , -նութեամբ Սուլթանին եւ Եւրոպական պետութիւններու կամ պետութեան մը հակա , -կշիռին եւ հսկողութեան ներքեւ եւ որպէսզի բարենորոգումը ըլլայ հիմնական եւ , իրական պարունակէ մօտաւորապէս հետեւեալ պայմանները, : 1° Հայկական վեց ծանօթ նահանգներուն համար ըլլայ ընդհանուր կառավարիչ մը , քրիստոնեայ եւ օտար ընտրուած Եւրոպական պետութիւններու կողմանէ Օսմ կառա , . -վարութեան համաձայնութեամբ . 2° Նահանգային ժողովներ ընտրուին հաւասար թիւով քրիստոնեաներէն եւ մահ -մետականներէն որք պաշտօն ունենան նահանգին բոլոր վարչական դատաստանա, , -կան ելեւմտական կրթական եւայլն խնդիրները կարգադրելու, , . 3° Ընդհանուր լիազօր կառավարիչը՝ անկախօրէն նշանակէ գաւառական պետերը եւ նահանգին բարձր պաշտօնեաները հայերէն եւ մահմետականներէն չափաւոր թուով , տալով իւրաքանչիւրին Եւրոպական մասնագէտ խորհրդականներ : 4° Հիմնական բարեփոխում եւ վերակազմութիւն դատարաններու եւ մշակուին , պատժական առեւտրական եւ կալուածային օրէնքներու ծրագիրներ Շէրիի դատա, : ( -րանը քննէ միայն մահմետականներու կրօնական դատերը :) 5° Մտցուին տեղական միլիս եւ ժանտարմըրի հայերէ մահմետականներէ հաւա , -սար թուով կարգադրուին հողային հարցերը գրաւուած հողերը վերադարձուելով , , իրենց տէրերուն հայերուն – . 6° Հարկային դրութեան հիմնական փոփոխում յատկացնելով հասոյթներուն որոշ , մասը տեղական պէտքերու եւ հանրօգուտ շինութիւններու ճամբայ երկաթուղի (, , ջրանցք ոռոգում, ). 7° Կրթութիւնը առհասարակ պարտաւորիչ ընել իւրաքանչիւր ազգ ըլլալով , ինքնավար իր կրթական եւ կրօնական ղեկավարութեան մէջ ունենայ ամբողջ իրա . -ւունք՝ սահմանելու այդ նպատակին համար տուրքեր Ճանչնայ պետական լեզուի հետ : նաեւ հայերէնի իբր տեղական լեզուի պարտադիր գործադրութիւնը վարչային եւ - - դատաստանական հիմնարկութիւններու մէջ . 8° Հիմնական բարենորոգում մտցնել նաեւ Օսմ Կայսրութեան այլ մասերու մէջ . ապրող հայ ժողովրդի կացութեան . 9° Պահանջուած այս բարենորոգումի ծրագիրը մշակելու եւ գործադրելու գործը -վերոյիշեալ հիմունքներու վրայ կատարուի Եւրոպական պետութիւններու կամ անոնց - , կողմանէ նշանակուել իք մէկ պետութեան մը ձեռամբ եւ Բ Դրան մասնակցութեամբ [ ] . ու հաւանութեամբը : Ամեն Ս Հայր մարդկային իրաւանց եւ ազատութեան համար երկրին բարե. . , , -լաւման եւ բարգաւաճման համար թափուած հայուն բիւրաւոր մարտիրոսներուն արիւնը հայուն անժխտելի հաւատարմութիւնը եւ անձնուէր վերաբերումը հանդէպ, Օսմ հայրենիքին կարծեմք թէ իրաւունք կուտան մեզ մեր սոյն արդար եւ բանաւոր. , 312 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)

