Page 152 - Demo

Երրորդ նիստ [27 Յունիս/]9 Յուլիս 1913 Նախագահը կը կարդայ երկրորդ յօդուածը . «Հայկական նահանգին ընդհանուր կառավարիչը վալիի ումումի օսման ( ) . հպատակ քրիստոնեայ մը կամ լաւ եւս եւրոպացի մը պիտի ըլլայ որն որ պիտի , , անուանուի տարուան համար Վեհ Կայսեր կողմէ պետութեանց հաւանութեամբը 5 . , :» Ռուս պատուիրակը կը պարզէ այս յօդուածը Կը բացատրէ ընդհանուր կառավա : -րիչին ընտրութիւնը պետութեանց հաւանութեամբ ըլլալու անհրաժեշտութիւնը Ասիկա : 1895 էն իսկ՝ պետութեանց կողմէ պէտք տեսնուած էր : Անգղիոյ առաջարկութիւնը՝ որուն համեմատ Բ Դռան անուանելիք քօմիսէրը . պէտք է հաստատուէր պետութեանց կողմէ (Livre Jaune No. 52, 55) ՝ ընդունուած է Ռուսիայէն եւ Ֆրանսայէն : Երբ Շաքիր փաշա յ ի իբր Բարձր Պատուիրակ [ ] (Haut commissaire) անուանուիլը՝ Դռան կողմէ պետութեանց հաղորդուեցաւ այս վերջիններս այն անուանումը , ընդունեցին (accepter) իրենց հաւանութիւնը վերապահելով սակայն բարենորոգմանց նախագիծին մատուցման եւ Բարձր Քօմիսէրին իրաւասութեանց որոշուելուն (Livre Jaune No. 8, 81, 82): Դուռը 1 Յուլիս թուակիր շրջաբերականով կը ծանուցանէ թէ երկու Հայկական , շրջաններու մէջ ընդհանուր քննիչները եւրոպացի պիտի ըլլան այս ընդհանուր . քննիչները առանց պետութեանց հաւանութեանը պիտի անուանուին Արդ աւելի լաւ : պիտի ըլլար օսմանահպատակ անձինք անուանել պետութեանց հաւանութեամբը քան , թէ օտարա հպատակներ առանց այս հաւանութեան -, : Աւստրիոյ եւ Գերմանիոյ պատուիրակներն Թուրքիոյ նախագիծը կը նախընտրեն , այսինքն՝ պահել վալիները իրենց գլուխը դնելով օտարա հպատակ ընդհանուր քննիչ , - մը եւրոպական քօնթրօլով, (appuyée par le contrôle européen): Ընդհանուր քննիչին պետութեանց հաւանութեամբը անուանուիլը հարուած մըն է օսմանեան կայսրութեան վեհապետութեան համար Այն կը պարունակէ իր մէջ : ինքնավարութիւնը եւ ո եւ է ինքնավարութիւն բաժանման կը տանի, : Ռուս պատուիրակը կը պատասխանէ թէ Արեւելեան Ռումէլիի եւ Լիբանանու մէջ - յիշեալ հաւանութիւնը անհաշտելի չէ նկատուած օսմանեան վեհապետութեան սկզբունքին հետ : Աւստրիոյ պատուիրակը կը կարծէ թէ պետութեանց հաւանութիւնը խնդիր մըն է որուն դեսպանատունները միայն կարեւորութիւն կուտան իսկ ազգաբնակութիւնները . , ոչ Արդէն Դուռը միշտ եւրոպական կառավարութեան մը պիտի դիմէ ընդհանուր քննիչ: մը գտնելու համար որով յիշեալ կառավարութեան կողմէ անուանում մը տեղի պիտի , ունենայ եւ այս իրողութիւնը գրաւական մը կը կազմէ լաւ ընտրութեան մը համար, : Աւստրիոյ եւ Գերմանիոյ պատուիրակները կարծիք կը յայտնեն թէ պէտք է Դռան կողմէ առաջարկուած բարենորոգումները ընդունիլ սահմանուած եւրոպական , քօնթրօլով մը՝ անոնց վրայ հսկելու համար : Ֆրանսայի պատուիրակը ոյժ կուտայ Ռուսիոյ առաջարկութեան : Անգղիոյ պատուիրակը դիտել կուտայ թէ ըստ թրքական բարենորոգումներու 152 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)