Page 150 - Demo
P. 150
Ռուսիոյ Ֆրանսայի եւ Անգղիոյ պատուիրակները կարծիք կը յայտնեն թէ սոյն, շրջաբերականը պատճառ մը չէ Ռուսիոյ կողմէ մատուցուած նախագիծին քննութիւնը յետաձգելու համար : Պատուիրակները այս մասին իրենց դեսպաններէն հրահանգ խնդրելու կը համաձայնին: Երկրորդ նիստ 7 Յուլիս 1913 Գերմանիոյ Աւստրիոյ եւ Իտալիոյ պատուիրակները կը յայտարարեն թէ, պատրաստ են ռուսական նախագիծը քննելու Բարձր Դռան կողմէ հրատարակուած , բարենորոգմանց հետ միասին : Նախագահ Պ Բանֆիլի կը կարդայ ռուսական նախագիծին առաջին յօդուածը . . «Մէկ նահանգ մը պիտի կազմուի հետեւեալ 6 վիլայէթներէն Վան Էրզրում. , , Պիթլիս Տիարպէքիր Սվազ խարբերդ ասոնցմէ դուրս ձգելով սահմաններու վրայ, , , , գտնուող մի քանի մասերը որոնք են Հէքքեարի Սղերդի Պշէրիքի եւ Մալաթիայի . , , հարաւային մասերը ինչպէս նաեւ Սվազի հիւսիս արեւմտեան մասերը , - :» « ) Բ Սոյն նահանգը իր մէջ պիտի բովանդակէ հետեւեալ վարչային բաժանումները . 1) սանճաք 2) քազա 3) նահիյէ:» Ռուս պատուիրակը կը պարզէ յիշեալ յօդուածին առաջին եւ երկրորդ հատուածները Պէրլինի դաշնադրութեան. 61 րդ յօդուածը կ՚ակնարկէ Հայերէ բնակուած նահանգներու մէջ ի գործ դրուելիք բարենորոգումներ Այս ֆօրմիւլը : սահմանագծում մը կը կազմէ Անկէ յետոյ ալ Էրզրումի Վանի Պիթլիսի Խարբերդի : , , , , , Տիարպէքիրի եւ Սվազի վիլայէթները նշանակուեցան եւ ճանչցուեցան իբրեւ Հայերէ բնակուած վիլայէթներ եւ այդ վիլայէթներու ամբողջութիւնը նոյն բարենորոգումները , 6 վայելելու սահմանուած ըլլալով բնական բան մըն էր զանոնք միացնելու փափաքը , : Ռուս նախագիծը դուրս ձգեց միայն մի քանի մասեր որոնք սահմանի մօտ են եւ ուր Հայերը բաւական թիւով չեն գտնուիր Ասով կը համապատասխանէ : 61 րդ յօդուածին ոգիին: Տէրութեանց կողմէ 1895 ին պատրաստուած նախագիծը վեց վիլայէթները միասին նկատի կ՚առնէ Անոնք իրականապէս : (virtuellement) միացուցած է նաեւ թուրք կառավարութիւնը որ նոյն թուականին՝ մէկ ընդհանուր քննիչ մը անուանելով Շաքիր ( փաշան ՝ նոյն տեսակէտը ընդունած է Մէկ անձ մը պէտք է այդ երկիրներու մէջ) : գործադրէ անհրաժեշտ եղող բարենորոգումները այսինքն Հայերէ բնակուած . , վիլայէթները պէտք է որ գտնուին միեւնոյն պետին իշխանութեան տակ եւ կազմեն մէկ զայն պաշտպանող գերման ներկայացուցչին մասին Մանտելշթամ գրած է . «... անմիջապէս որ Բ Դուռը տեղեկացաւ թէ Ռուսական դեսպանատունը կը պատրաստուէր Եէնի քէօյի . - մէջ վեց պետութիւններու յանձնաժողովին Հայաստանի բարենորոգմանց ծրագիր մը ներկայացնելու երեք օրուան մէջ ամբողջ Կայսրութեան համար բարենորոգումներու, թրքական ծրագիր մը պատրաստել տուաւ ծրագիր որ իր անկապակցութեամբ եւ պարզ . -մտութեամբ երբեմն շփոթութեան կը մատնէր ... գերման դեսպանատան ներկայացուցիչը » (Մանտէլսթամ, 92–93):150 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)
