Page 229 - Demo
P. 229
Յաւելուած 27 Ս Պատրիարքի Տեսակցութիւնը. Ներք Գործ Նախարար Թալաաթ Բէյի Հետ. . [1]913, Նոյեմբ. 22 ԾԱՆՕԹ Ապահովութեան Յանձնաժողովի արձանագրութիւններու տետրէն ուղղակի.- վերծանուած այս արձանագրութեան մէջ շեղագիր ընդմիջարկումներով կը ներկայացնենք Արամ Անտոնեանի կողմէ բնագրերէ արտագրումով աւելցուած տողեր՝ յաւելեալ յստակաց -ման համար Վ Ղ - . . Ս Պատրիարքը առաջին անգամ այցելեց Թալաաթ բէյին պատրիարքարանին. չլսուած ներքին կարգ մը խնդրոց մասին կարգադրութիւններ խնդրելու համար : Թալաաթ բէյը ըսելով թէ՝ ատոնք դիւրին են եւ անմիջապէս կը կարգադրուին մեծ , խնդրին նայինք ըսած է հայկ բարենորոգութեան խնդրոյն մասին հետեւեալ կերպով . . «Սահմանադրութեան հրատարակման առաջին օրերուն տպաւորութեան տակ կը , ձգտէինք մէկ ազգ մը ստեղծել օսմանեան ազգութիւն եւ փորձով տեսանք որ այդպի – , -սի ազգ մը չի կրնար կազմուիլ եւ ազգերը պէտք է որ պահեն իրենց ուրոյնութիւնը եւ , ուրեմն անոնց վիճակը պէտք է բարեկարգել սակայն ոչ այնպէս ինչպէս կը հասկնան 32. , օտարները Կօնտրօլին չենք կրնար համակերպիլ որովհետեւ ան չի համապատաս: , -խաներ մեր վեհապետական իրաւունքին եւ հեղինակութեան հետ եւ խռովութիւններ առաջ կը բերէ Արդէն այս առթիւ այս օրերս շրջաբերականներ ղրկած ենք եւրոպա : , , -կան մայրաքաղաքներու մեր դեսպաններուն պատուիրելով յայտարարել թէ կօնտրօլ , հաստատուելու պարագային անարշի [= անիշխանութիւն պիտի տիրէ երկրին մէջ] , որու առջեւ պատասխանատու չենք կրնար ըլլալ որովհետեւ կառավարութեան , հեղինակութիւնը պիտի ոչնչանայ Այս շրջաբերականներու պատասխանները առած : ենք արդէն կարգ մը պետութիւններ համամիտ գտնուեցան մեզի եւ եթէ ուզէք . ռուսներու կարծիքն ալ ըսեմ ձեզի անոնք ըսին Դիմեցէք Հայերուն եւ անոնց հետ . . « կարգադրեցէք խնդիրը Պիտի գիտնաք նաեւ որ եթէ կօնտրօլ ընդունելու ըլլանք մեր »: , դիրքն ալ կը խախտի եւ երկրին մէջ իշխանութիւն չմնալով հայրենիքնիս օտարին , ձեռքը կ՚անցնի Բայց միւս կողմէ ձեզի ալ գոհացում մը տալու համար կը խորհինք : բարենորոգման կէտերը որոշել եւ հաղորդել պետութեանց ասով մեր ժողովուրդին . առջեւն ալ արդարանալու միջոցը կ՚ունենանք եւ պետութեանց բաղձանքին ալ գոհացում կուտանք յանձնառութիւն մը առած ըլլալով Մեր պարլամենտը : [= խոր -32 Թալաաթ ճշմարտութիւնը կը յայտնէր ըսելով թէ իթթիհատականները կ՚ուզէին մէկ՝ օս -մանեան ազգ կազմել Բռնութեամբ Թուրքիան միատարր դարձնելն ու թրքահպատակնե : -րու կատարեալ օսմանականացումը առանցքային նշանակութիւն ունէին Միութիւն եւ Յառաջդիմութիւն Կուսակցութեան համար եւ Թալաաթ առիթով մը յայտարարած էր թէ հակառակ սահմանադրութեամբ իսլամներու եւ քրիստոնեաներու հաւասարութիւն հռչակուած ըլլալուն հաւասարութիւնը կը մնայ անիրականանալի գաղափար Բայբուրդ , ( -յան, 624): ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)| 229
