Page 59 - Demo
P. 59
Ազգային Պաշտպանութեան Քոմիթէն Հայ Սահմանադրական Ռամկավար Կուսակցութեան ՀՍՌԿ հիմնադիրներէն - () Միհրան Տամատեանի յուշերուն վրայ հիմնուած իր աշխատութեան մէջ Տեփոյեան կը յայտնէ թէ կուսակցութիւնը 1911- ին իր անդրանիկ պատգամաւորական ժողովէն ետք բացառիկ նիստով մը որոշած էր ամէն հնարաւոր միջոց ձեռք առնել ներքին գաւառ « -ներու հայութիւնը զինելու ապագայ ինքնապաշտպանութեան հաւանական պատահա -կանութեան համար Ուստի կուսակցութեան Ամերիկայի շրջանակը կարեւոր գու »: , -մարներ տրամադրած է Տաճկահայաստանի արեւելեան նահանգներու ի մասնաւորի « , Վասպուրականի հայերը զինելու համար իսկ Եգիպտոսի շրջանակը յանձն առած է », ըստ կարելւոյն զինել Կիլիկիոյ եւ Փոքր Հայքի հայութիւնը 11: Տեփոյեան կ՚աւելցնէ թէ Եգիպտոսի մէջ ուր ռամկավարներն ու հին հնչակեանները , կը գործակցէին Կիլիկիոյ ինքնապաշտպանութեան համար Պալքանեան պատերազ 12, -տարակութիւն Ատանայի Հայրենակցական Միութեան Տպարան Կաթողիկոսութեան , Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Անթիլիաս Լիբանան , -, 1940, 211–272): 11 Տեփոյեան, Տամատեան, 128: Դիտել տանք թէ Շաւարշ Հովիւեան որ հեղինակն է Ճիզմէճ , -եանի աշխատութեան մէջ ընդգրկուած ծաւալուն հատուածի մը անտես առնելով Կիլիկիոյ , ուղղութեամբ տարուելիք աշխատանքը յիշատակած է միայն ներքին գաւառներու ինք , -նապաշտպանութեան վերաբերող որոշումն ու քայլերը ընդգծելով թէ նախապատուու , -թիւնը տրուած է Վասպուրականի՝ նկատի ունենալով անոր ունեցած աշխարհագրական առաւելութիւնները Ռուսաստանի եւ Պարսկաստանի մերձաւորութեամբ ինչպէս նաեւ , Արմենականներու օրով կուտակուած հարուստ փորձը այդ շրջանին մէջ Վասպուրա , -կանէն ետք նկատի առնելու համար Տարօնն ու այլ գաւառներ Ճիզմէճեան (, 226-7):12 Ինքնապաշտպանութիւնը համերաշխաբար կամ համագործակցաբար իրագործելու նախապատմութիւն մը կար արդէն սկիզբ առնելով Պոլսէն ուր Համերաշխութեան , , « Ժողով ներէն մէկուն ընթացքին գումարուած՝» , 26 Ապրիլ 1910- , ին երեք կուսակցու -թիւններու ներկայացուցիչներ յանգած էին ինքնապաշտպանութեան գործը միասնաբար վարելու համաձայնութեան՝ ինքնապաշտպան մարմինները անկուսակցական հողի վրայ կազմակերպելու դիտաւորութեամբ (Նիւթեր Հ Յ Դաշնակցութեան Պատմութեան Համար . . , Ժ հտր. ., խմբ ՝ Երուանդ Փամպուքեան Պէյրութ. , , 2014, 104): Այդ ժողովին չէին մասնակցած ՀՍՌԿ ի ներկայացուցիչները որոնք սակայն մասնակից էին Համերաշխական Ժո- , , , -ղովներու առաջինին՝ 30 Հոկտեմբեր 1909- (ին Նոյն, 100): Թերեւս ալ այդ շրջանին եկեղե -ցիներու բեմերէն քարոզչական աշխատանք կատարելու գծով ստեղծուած եւ բացի ու « գոցի խնդիր անունով ծանօթ կացութեան բերումով սահմանադրական ռամկավարներու» - մօտ այդ ժողովներուն նկատմամբ զարգացած էր վերապահութիւն մը որ ցայտուն պիտի , դառնար 24 Մարտ 1912- ի գումարման ընթացքին ուր Վահան Թէքէեան իր ներկայա , -ցուցած կուսակցութեան ձեռնպահութիւնը յայտնելէ ետք պիտի հեռանար ժողովէն՝ , նախքան օրակարգի հարցերու քննարկումը Այս ձեռնպահութիւնը իր ազդեցութիւնը : պիտի ունենար Ազգային Ժողովի Կեդրոնի Խմբակցութեան վրայ որ իր հերթին շաբաթ , մը ետք պաշտօնապէս պիտի դադրէր մասնակցելէ համերաշխական ժողովներուն Նոյն (, 109 112): 1913- եւի Հոկտեմբերին չորս կուսակցութիւններու վարիչ մարմինները կրկին նստելով բանակցութեան սեղանի շուրջ համերաշխական յայտարարագրով մը հանրու , -ՆԻՒԹԵՐ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐԵԱԼ (1912-1913)| 59
