Page 72 - Demo
P. 72
Պալքանեան պատերազմը որ առաջ եկաւ Ռումելիի նահանգներուն յոռի , վարչութենէն ինքնին խնդրոյ նիւթ ըրաւ թէեւ մի միայն մամուլի շրջանին մէջ, – մինչեւ հիմայ – Ասիական Թուրքիոյ վարչային դրութիւնը : ... Դեսպանախոր -հուրդի գաղափարը խակ է այս վայրկենին մեծ հաւանականութիւն կայ որ , , դեսպանախորհուրդը կազմուի խաղաղութեան կնքումէն ետք , ... խնդիրները կրնան ծեծուիլ նաեւ դեսպանախորհուրդի ձեւէն դուրս հետեւապէս ներկայ , քննութեան մէջ պէտք է ընդունիլ նախ սա կէտը . ասիական գաւառներու բարենորոգումի խնդիրը կարելի է նկատել իբր քաղաքական այժմէութիւն ունեցող հարցերէն մէկը : Միւս կողմէ պէտք է նկատել որ այս խնդիրը հայկական ըլլալու չափ միջազգային է եւ անոր լուծումը՝ արդի պարագաներու մէջ՝ աւելի կախում ունի պետութեանց մէջ տեղի ունենալիք հաշուեյարդարութենէն քան թէ գաւառային ժողովուրդին անուրանալի պէտքերէն զորս ինչպէս յայտնի է , տարիներէ ի վեր կ՚անտեսէ դիւանագիտութիւնը : ..... Արդի կացութեան մէջ հայկական տեսակէտով ուշադրութեան առնելիք հետեւեալ կէտերը կան : Ա Ներկայ տագնապալից ժամանակամիջոցին երկրին ապահովութիւնը. , կրնայ ծանր վտանգներու յանգիլ եթէ հայկական դղրդեցուցիչ գործունէութիւն , մը զայրացնէ մոլեռանդ խուժանը : Բ Եւրոպական նահանգներու Օսմ պետութենէն պակսելով կը նուազի. . քրիստոնէից համեմատական թիւը Թուրքիոյ մէջ Հայը որ կարեւորագոյն : քրիստոնեայ տարրը կ՚ըլլայ ասկէ ետքը Օսմանեան կայսրութեան մէջ հանդէպ կը գտնուի աւելի ստուարաթիւ մահմետականներու Իր դիրքը կարելի է : սահմանել սա բառերով , աւելի կարեւոր իբր քաղաքական տարր եւ նուազ կարեւոր քրիստոնէից թուական համեմատութեան տեսակէտով : Գ Կարելիութիւն կայ որ հայը օգտուի ներկայ կացութենէն տնտեսակա. -նապէս եւ վարչային միջավայրին մէջ իբր երկրին ամենէն ընդունակ տարրը , եթէ ատելութիւն առաջ չի գայ անխորհուրդ եւ յախուռն գործունէութեան մը հետեւանքով: Միացնելով բոլոր այս տեսակէտները այժմու հայկական գործունէութեան , ծրագիրը կարելի է ուրուագծել սա քանի մը բառերով բացարձակ հանդարտու . -թիւն ու քաղաքական անկեղծութիւն երկրին մէջ դիւանագիտական դիմումներ , եւ գործունէութիւն Ռուսահայաստանի մէջ ինչպէս նաեւ արտասահմանի բոլոր հայկական գաղթականութեանց կողմէ : Կաթողիկոսը կրնայ ձայն բարձրացնել գաղթականութիւնները կրնան , դիմումներ ընել եւ պէտք է ընեն սակայն երկրին մէջ ոեւէ դիմում ոեւէ քաղա , , -քական արտայայտութիւն վտանգաւոր է : Յեղափոխական գործունէութիւնը ոճիր կը նկատենք : Բոլոր դիմումներու հիմը պիտի ըլլայ բարենորոգումներ ապակեդրոնա , -ցումի գործադրութիւնը ապահովող հսկողութեամբ մը Դիմումներու մասին : ուրիշ ծրագիր մը Ձեզ պիտի ղրկենք մօտ օրէն : 72 |ՆԻՒԹԵՐ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐԵԱԼ (1912-1913)
