Page 74 - Demo
P. 74
Վերոշարադրեալներով կը պարզուի թէ 1913- ի կիլիկեան ապստամբութեան ծրագիրը մշակած Կոմիտէն որ ահազանգային վիճակի մատնած էր կաթողիկոս , , պատրիարք պատուիրակութիւն եւ այլք կազմուած էր, , 1912- ի Հոկտեմբեր ամսուն եւ ունէր արտակուսակցական բնոյթ 31: Մեր համոզումով այս Կոմիտէն էր որ հեղինակած էր Կիլիկիոյ անգլիացի ռուս եւ , , ֆրանսացի հիւպատոսներուն յանձնուելու համար 1913- ի Մարտ ամսուն պատրաս -տուած ֆրանսերէն տպագիր յուշագիրը 32, զոր Գերմանիա պատրուակի վերածած էր հայկական նահանգներու բարենորոգման ծրագրին դէմ կենալու համար հարկադրելով , որ Նուպար եւ Արշարունի պատրիարք լուսաբանութիւններ տան անոր մասին 33: Ինքնավարութեան նախագիծին հիմնաւորման համար ներկայացնելով Կիլիկիոյ հայոց ընդհանուր վիճակը եւ տալով ժողովրդագրական ու այլ տուեալներ կ՚ըսուէր թէ , երկրէն դուրս մասնաճիւղեր ունեցող Ազգային Պաշտպանութեան Կոմիտէն հիմ -նուելով 1913- ի Մարտին Կիլիկիոյ զանազան կարեւոր կեդրոններու պատուիրակներով գումարուած ընդհանուր ժողովին որոշման վրայ՝ նպատակադրած է հետամուտ ըլլալ Կիլիկիոյ ինքնավարութեան իրականացման վերոնշեալ երեք պետութիւններուն , ներկայացնելով ժողովին կողմէ միաձայնութեամբ վաւերացուած յուշագիրը եւ բողո -քելով թրքական կառավարութեան՝ Թրակիայէն գաղթականներ Կիլիկիոյ մէջ բնակեց -նելու որոշման դէմ : Ինչ կը վերաբերի նախագիծին հեղինակները կ՚ըսէին թէ Կիլիկիոյ բովանդակ , հայոց ցանկութիւններն ընդգրկող ինքնավարութեան նախագիծին տրամադրութիւն -ներուն մէջ ոչինչ կայ արտառոց եւ անիրագործելի նկատուելիք : Նախագիծը կը բաղկանար 23 կէտերէ Ահաւասիկ այդ կէտերէն մի քանին: . Յօդ. 1.- Ատանայի վիլայէթին մէկ մասը եւ Հալէպի վիլայէթին մէկ մասը որոնք , անցեալին կը կազմէին Կիլիկիոյ Հայկական Թագաւորութեան ժառան -31 Արտակուսակցական բնոյթ ունենալով հանդերձ մարմինը գէթ , 26 Յունուար 1913- էնսկսեալ պիտի վայելէր ՀՍՌԿ ի Գահիրէի Ակումբին ամբողջական նեցուկը ինչպէս կը - , պարզէ ակումբին նոյն ամսաթիւով ԺԹ ընդհանուր ժողովին ատենագրութիւնը Նախա . « -գահը [= . . Մ Յ Աժտէրեան կարդաց դիւանին եռամսեայ տեղեկատուութիւնը որմէ յետոյ] բացատրելով ինքնապաշտպանութեան համար թափուած ջանքերը առաջարկեց որ այլեւս ակումբը իբր օժանդակ մարմին ամէն կերպով օգնէ նիւթապէս թէ բարոյապէս Ազգային Ինքնապաշտպանութեան Գօմիթէին : Այս առաջարկը միաձայնութեամբ ըննդունուեցաւ ՌԱԿ Կեդրոնական Արխիւ » ( ):32 La question arménienne et les solutions qu'elle comporte : un projet d'autonomie arménienne de la Cilicie : mémoire confidentiel présenté au consuls des grandes puissances en Cilicie / par le comité arménien de la défense nationale 1913 (Հայկական Հարցը Եւ Անոր Առնչուած Լուծումները Նախագիծ Կիլիկիոյ Հայկական Ինքնավարութեան Համար Խորհրդապա. . -հական Յուշագիր Ներկայացուած Մեծ Տէրութիւններու Կիլիկիոյ Հիւպատոսներուն Ազգային Պաշտպանութեան Հայկական Կոմիտէին Կողմէ Դիտելի է թէ Տամատեան ): Մարտի սկիզբէն կը գտնուէր Չորք Մարզպան Տեփոյեան (, Տամատեան, 136):33 Տեսնել մեր Հայկական Բարենորոգումներուն Առնչուող Նիւթեր (1912–1914) աշխատութիւնը (էջեր 122–123 165, եւծանօթագրութիւններով հանդերձ ):74 |ՆԻՒԹԵՐ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐԵԱԼ (1912-1913)

