Page 118 - Demo

յաւելուածներով ու ծանօթագրութիւններով կը մնայ ըսել թէ դատելով տպագիր , , աղբիւրներէ եւ վաւերաթուղթերէ պատրիարքարան պատուիրակութիւն յարաբերու , - -թիւնը չէ ունեցած բաղձալի չափով հեզասահ ընթացք գէթ մինչեւ Յուլիս 1913, երբ բարենորոգումներու ծրագրին շուրջ միջպետական բանակցութիւնները վստահուեցան Պոլսոյ դեսպաններուն : Բացի հատուածական դրդապատճառներէ պարագան կրնայ մասամբ բացատ , -րուիլ նաեւ անով որ պատրիարքարանն իր մարմիններով իբրեւ արեւմտահայութեան , ներկայացուցիչ՝ ինքզինք կը նկատէր բարենորոգումներու հարցին տէրը որմով , , սակայն Գէորգ Ե ի կարգադրութեամբ ուրիշներ ներառեալ՝ Ազգային Պատուիրա, . , -կութիւնը սկսած էին զբաղիլ, անկախօրէն եւ պաշտօնական հանգամանքով 31: Այդ ուրիշներուն մէջ կը թուի թէ նկատի չէր առնուած Կիլիկիոյ Կաթողիկոսու -թիւնը Սահակ Բ Խապայեան կաթողիկոսի անթուակիր Նոյեմբեր Դեկտեմբեր: . [/ 1912] նամակը արտայայտիչը կ՚ըլլար գաւառի եւ մասնաւորապէս Կիլիկիոյ հայութեան անտեսումին ու անտեղեակ ձգուելուն միաժամանակ իր մէջ խտացնելով մտավախու , -թիւն մը որ միայն իրը չէր թէ բարենորոգումներու հետապնդումը կրնար յանգեցնել ,- ,- «ախտաւոր ոչխարը առողջ գազանի հետ փոխանակելու » : 32Փափազեան իր տեղեկագիրը փակած է նշումներով եւ առաջարկներով որոնք , շօշափուած նիւթին հետ իրենց անմիջական կապով յաւելեալ լոյս կը սփռեն պատուի -րակութեան նկատմամբ գէթ պատրիարքարանի ներկայացուցչին մօտեցման մասին : Ան կը գրէ . Կ՚ուզէի իբր իմ դիտողութեանս եւ ուսումնասիրութեանց արդիւնքը քանի, , մը խօսք ըսել պատուիրակութեան կազմութեան եւ անոր գործունէութեան մասին: 31 Փափազեան պիտի գրէր . «…մենք չէինք կրնար թիւրքահայութեան ճակատագրի տնօրի -նութիւնը ամբողջովին թողուլ Էջմիածնին կամ Կովկասեան ղեկավարութեան Մեր : բախտն էր որ պէտք է տնօրինուէր ...: ... Ապահովութեան Յանձնաժողովի առաջին ձեռ -նարկներէն մէկը եղաւ մեր տեսակէտները հաղորդել Կաթողիկոսին որոշակի հասկցնել . , թէ դատին բուն տէրը մենք ենք եւ ուրեմն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը եւ իր խորհրդա , -կանները պարտաւոր են հաշուի առնել Թիւրքահայոց պատրիարքութեան տեսակէտը եւ ղեկավարուիլ անով Նաեւ պիտի աւելցնէր թէ Յանձնաժողովը Նուպարի ալ հասկցուց »: թէ կենդանի կապ պէտք է պահէ եւ համախորհուրդ գործէ Պատրիարքարանի հետ եւ « » քանի որ Նուպար ողջմիտ եւ ուղղամիտ մարդ էր տրամաբանական գտաւ պահանջն ու , ներքին երկուութիւնը հարթուեցաւ Փափազեան (, 186): Հակառակ այս հաստատումին , ինչպէս նիւթերէն կը պարզուի որոշ անհարթութիւններ յամեցած էին Թէ Ամենայն Հայոց , : Հայրապետին արեւմտահայերուն վերաբերող հարցով զբաղելու իրաւասութիւնը եղած է խնդրոյ առարկայ կարելի է հետեւցնել նաեւ Վանայ առաջնորդ Յովսէփ Եպսկ Սարաճ , . -եանի մէկ զրոյցէն ուր պատրիարքարանէն ստացուած պաշտօնական նամակէ մը , զայրացած կ՚ըսէ Ի՜նչ իրաւասութեան հարց է որ կը յարուցանեն Չէ՞ որ Ամենայն Հայոց, . « : Կաթողիկոսը բոլոր Հայերու քուէներովը ընտրուած՝ անոնց իսկական եւ իրաւական ներկայացուցիչն է եւ հետեւաբար ամէն իրաւունք կը վայելէ անոր անունով խօսելու Ա , , » ( . Թէրզիպաշեան, Նուպար, տպ Ա Տէր Յակոբեան Փարիզ. . , , 1939, 94):32 Տես Յաւելուած 48:118 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)