Page 183 - Demo
P. 183
«Քանի մը պետութիւններու այն յայտարարութեանց թէ պէտք է սահմանափակուիլ Սուրիոյ մասին ձեռք առնուած միջոցներով ես անոնց ապացոյցներ կու տամ որ , հայկական հարցը չի կրնար համեմատուիլ անոր հետ Սուրիան ծովեզր է ունի : , երկաթուղիներ մեծ թուով եւրոպացիներ եւ հիւպատոսներ հոն կայ առուտուր մէկ, , , խօսքով այդ երկիրը պետութեանց աչքին առջեւ է եւ շատ դիւրամատչելի եւրոպական , միջամտութեանց Իսկ Հայաստանը զրկուած է բոլոր այդ առաւելութիւններէն Անիկա: : մոռցուած հեռաւոր անկիւն մըն է որուն մասին ոչ մէկը տեղեկութիւն ունի եւ ոչ ոք , կրնայ բան մը ընել Այդ պատճառով ահա պէտք է որ Հայաստանի բարեկարգութիւնը : երաշխաւորուի անմիջապէս Ատոր համար ներկայիս Գերմանիան ընդհանրապէս : բարեկարգութեան դէմ չէ բայց կ՚ուզէ Թուրքիան ապահովել նոր եւ անախորժ բաժա , -նումներէ»: Պատուիրակները պատասխանեցին թէ անշուշտ պէտք է որ Հայ ժողովուրդը պահէ իր պաղարիւնութիւնը եւ վերապահ ըլլայ սակայն ջարդը եւ ոչնչացումը եթէ ֆիզիքա , -պէս բացարձակ չեն սակայն տնտեսապէս եւ ազգագրապէս քայքայումը նուազ չէ անկէ , , ասոր հանդէպ է որ Հայ ազգը չպիտի կրնայ տոկալ : Նախարարը կրկնած է թէ՝ – Անհրաժեշտ է դեռ քիչ մըն ալ տոկալ : Պատուիրակները նախարարին ուշադրութիւնը հրաւիրած են այն բանին վրայ որ Թուրքիա չպիտի ընդունի բարենորոգումները նոյն իսկ բոլոր պետութիւնները համա , -ձայն ըլլալու պարագային եթէ ան անմիջական եւ գործնական սպառնալիքի մը տակ , չգտնուի: Նախարարը կ՚ըսէ . – Երբ բոլոր պետութիւնները համաձայնին բարեկարգութեան ծրագրին շուրջ այն , ատեն մենք կը գտնենք միջոցը ստիպելու Թուրքիան ընդունելու եւ գործակցելու : Գործնական ճնշիչ միջոցի մասին դեռ խօսք եղած չէ այնտեղ կ՚ենթադրենք թէ հարկ , չմնայ անոր : Երբ պատուիրակները կրկին խնդրած են էնէրժիով [= եռանդով հետեւիլ մեր] հարցին լուծման նախարարը ըսած է , . – Մի՛ խնդրէք այդ մասին որովհետեւ ես անձամբ խիստ զբաղուած եմ այդ հարցով , եւ անոր լուծումը օգտակար կը համարեմ : Խօսակցութեան ընթացքին նախարարը հարեւանցիօրէն շօշափեց նաեւ քաղաքա -կան ընթացիկ խնդիրներ եւ ուզելով ապացուցանել իր կանխատեսութիւնը ըսաւ , , . – Ես նախատեսած էի վերջին ամիսներու բոլոր դէպքերը դեռ տարիուկէս առաջ , երբ կը ճամբորդէի Ըսի Եւրոպայի մէջ թէ անհրաժեշտ է որ Թուրքիա զիջի Իտալիոյ : , քանի որ չունի ծովային ոյժ՝ Տրիպոլիսը պաշտպանելու Ըսի որ այդ հարցը երեւան : պիտի բերէ Մակեդոնական խնդիրը եւ նոյն ժամանակ իսկ առաջարկեցի ճնշում գործադրել Թուրքիոյ վրայ Համաձայն էին ինձ տեսութեանցս մէջ բայց ճնշում : , , բանեցնելու դէմ գտնուեցան եւ հետեւանքը այն եղաւ որ Տրիպոլիսը կորսուելէ վերջ ծագեցաւ Պալքանեան պատերազմը Ես նախազգուշացուցի Պուլկարիան շատ առաջ : չերթալու իր պահանջներուն մէջ չլսեց եւ կը տեսնէք իր վիճակը Այժմ պէտք է որ , , : փրկենք Պուլկարիան Ես նախատեսած էի ասոնք եւ կէտ առ կէտ իրականացաւ : , : ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)| 183
