Page 124 - Demo
P. 124
կասեցնել այդ գնահատելի ազգասիրութեամբ շարժող ազգայիններուն յիշեցնելով թէ, անոնց սխալ քայլերուն աղիտաբեր հետեւանքները կրողը պիտի լինի բնագաւառի Հայ « ժողովուրդը» : 41Հետաքրքրական զուգադիպութեամբ նո՛յն օրը , , 27 Մայիսին Միքայէլ Վարանդ, -եան որ Փարիզ գտնուելով լսած էր քննարկման մը ընթացքին Նուպարի երբ դիւա, « -նագիտական միջոցները ձախողին այն ատեն , … կը խորհինք ըսած ըլլալը կը գրէ» , անոր թէ հայ ժողովուրդը անզէն թողլով զարհուրելի հաւանականութեանց առջեւ եւ « ջլատելով ջանքերը անոնց որոնք կ՚աշխատին երկիր մտցնելու մէկ քանի պաշտ -պանութեան գործիքներ », մեծ պատասխանատուութիւն մը կը բարդուի Ազգային Պատուիրակութեան վրայ Կը յստակացնէ թէ խնդիրը կը վերաբերի ոչ թէ ապստամ : -բութեան այլ՝ ինքնապաշտպանութեան եւ կ՚աւելցնէ, , . «Ամէնէն չափաւոր եւրոպա -ցիներն իսկ մեզի կը յանձնարարեն միջոցներ ձեռք առնել որպէս զի , … մեր հայրենա -կիցները ոչխարներու պէս չմորթուին՝ աշխարհի արհամարհանքը հրաւիրելով մեր վրայ այլ կարենան քիչ շատ դիմադրութիւն ցոյց տալ իսլամ ամբոխներու յարձակմանց, դէմ Փորձառութեամբ գիտենք որ քանի մը զինուած քաջեր կը յաջողին փրկել ամբողջ: գիւղ մը Քիւրտը լոկ անպաշտպան մարդոց հանդէպ քաջ է : » : 4241 ՓՆՄ ԶՆՀՀՄ Դիտել տանք թէ Նուպար տակաւին Փետրուար, : 7 1913- ին Գահիրէի Քա -ղաքական Ժողովին գրած էր Ազգային Պատգամաւորութիւնս իմացած ըլլալով զանա . « -զաններէ թէ վերջերս Եգիպտոսի մէջ մասնաւոր Կոմիտէ մը կազմուած է դրամ հաւաքելու, եւ հաւանական ինքնապաշտպանութեան համար Հայաստանի եւ Կիլիկիոյ մեր հայրենա -կիցներուն բաշխելու նպատակաւ կը կարծէ սակայն որ մանաւանդ ներկայ քրիթիկական , , հանգամանքներուն մէջ այսպիսի գործունէութիւններ ազգին շահերուն հակառակ են , : Արդարեւ այսպիսի շարժում մը անվրիպելիօրէն մէջտեղ ըլլալով պիտի կրնար թշնամի , տարրերու մոլեռանդական պոռթկումը գրգռել եւ այսպիսով շատ ծանրակշիռ կնճռոտու -թեանց պատճառ դառնալ որ բնականաբար մեր դատը պիտի վտանգեն , …: «... Կը խնդրենք որ հասկցնէք անոնց այն վտանգը որուն պիտի ենթարկուի հայ ժողովուր , , -դը եթէ անխոհեմ գործերով նոյնիսկ լաւագոյն դիտաւորութեամբ դիւրին պատրուակներ, , , հայթայթուին՝ անոր վրայ յարձակելու համար Աւագեան Գ Ա » ( ., ., 155):42 ՓՆՄ ԶՆՀՀՄ Դաշնակցական գործիչ եւ խմբագիր Վարանդեան որ թղթակցած է Նու, : , -պարի հետ զանազան առիթներով եւ որուն 13 Նոյեմբեր 1913 թուակիրին դրապէս պա -տասխան տալով Նուպար յատկացումով մը պիտի օժանդակէր 1912- ին հիմնուած հայա -նպաստ Pour les peuples d’orient պարբերաթերթին կանգուն մնալուն Տարօնի մէջ Հ Յ Դ , . . .-ի գործունէութեան անդրադառնալով միջավայրի մը կարեւորութեան մասին նշած է , . «Երկրի մը աշխարհագրական դիրքը գծագրութիւնը ազգաբնակութեան ցեղային ու , , ընկերային կազմը միշտ առաջնակարգ դեր են խաղացեր ազատագրական շարժման հոլովոյթի մէջ », թուարկելով օսմանեան լուծէն ազատագրուած ժողովուրդներ որոնց , աշխարհագրական դիրքն ու այլատարր ժողովուրդներու թիկունքային յարձակումներէն « » ազատ բնակչային առանձնայատկութիւնները նպաստած էին անոնց պայքարին յաջո -ղութեան եւ հակադրելով անոնց միջավայրը հայկականին Վարանդեան, (, 217–219): Ազատագրական շարժման մը յաջողութեան համար միջավայրի կարեւորութեան մասին այս դրոյթը նոյնպիսի ճշգրտութեամբ կիրարկելի էր 1913- ին հայկական նահանգներու եւ նոյնիսկ ծովային ելք ունեցող Կիլիկիոյ պարագային : 124 |ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՐԵՆՈՐՈԳՈՒՄՆԵՐՈՒՆ ԱՌՆՉՈՒՈՂ ՆԻՒԹԵՐ (1912-1914)

